คอร์สอยู่ไฟ คุณแม่หลังคลอด(7วัน) คุ้มสุด

About This Service

-การอยู่ไฟ เป็นวิธีการดูแลมารดาหลังคลอดด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย โบราณเชื่อว่าในระยะหลังคลอดช่วงแรกๆ ทารกและมารดายังไม่แข็งแรง อาจเกิดอันตรายได้ง่าย จึงให้มีการอยู่ไฟหลังคลอด หรืออยู่เดือนไฟ

-ในสมัยโบราณหญิงหลังคลอดทุกคนต้องอยู่ไฟ โดยให้นอนบนไม้กระดานแผ่นเดียว เรียกว่า “กระดานไฟ” หรือนอนบนแคร่ไม้ไผ่ ก่อไฟให้พอร้อนด้านล่าง หรือใกล้ๆ กระดาน ขณะนอนคุณแม่ต้องขาชิดกันเพื่อให้แผลสมานเร็ว มีญาติหรือสามีคอยดูไม่ให้ไฟร้อนเกินไป

-ช่วงอยู่ไฟห้ามหญิงหลังคลอดทำงาน ห้ามออกไปนอกบ้านเป็นเวลา 7-15 วัน บางรายอาจอยู่นอนถึง 1 เดือน ซึ่งเชื่อกันว่าหากคุณแม่รายไหนไม่ได้อยู่ไฟจะมีอาการผิดปกติเมื่ออายุมากขึ้น เช่น หนาวสะท้านง่าย เลือดลมไหลเวียนไม่ดี วิงเวียน หน้ามืด เป็นต้น

-อยู่ไฟทำอย่างไรบ้าง? การอยู่ไฟจะสามารถทำในมารดาที่คลอดธรรมชาติหลังจากคลอดแล้ว 7 วัน ส่วนมารดาที่ผ่าคลอด จะทำได้หลังคลอด 30-45 วัน โดยประเมินความเหมาะสมจากแผล และอาการอื่นๆ เช่น น้ำคาวปลา ระดับมดลูก อาการเจ็บแผล เป็นต้น

-ปัจจุบันมีการเปลี่ยนแปลงทางด้านสภาพแวดล้อม พื้นที่ สังคม บ้านหรือที่อาศัยที่ค่อนข้างมิดชิด ไม่เหมาะสมกับการอยู่ไฟแบบการนอนแคร่และก่อไฟ จึงนิยมดูแลหลังคลอดด้วยวิธีต่างๆ ดังนี้

1. การนวด เพื่อกระตุ้นระบบไหลเวียนเลือด คลายความตึงของกล้ามเนื้อ ทำให้ผ่อนคลาย ลดอาการอ่อนเพลีย ปวดเมื่อยตามร่างกาย ลดอาการปวดมดลูก ลดอาการปวด ชา หรือตะคริว กระตุ้นให้น้ำนมไหลด ี

2. การประคบสมุนไพร เป็นการนำสมุนไพรสดหรือแห้งมาโขลกแล้วคลุกเคล้ารวมกัน ห่อเป็นลูกประคบ แล้วนำมานึ่งหรือผ่านความร้อน นำไปประคบบริเวณหลัง สะโพก ขา แขน ความร้อนจากลูกประคบจะช่วยกระตุ้นระบบไหลเวียนเลือด ช่วยให้กล้ามเนื้อคลาย ลดอาการช้ำบวม ลดอาการอักเสบ และกลิ่นของสมุนไพรจะช่วยให้รู้สึกผ่อนคลาย สดชื่น นอกจากนี้ความชื้นจากลูกประคบยังช่วยให้รูขุมขนเปิด ให้ระบายเหงื่อและของเสียออกมาได้ นอกจากนี้หากประคบบริเวณเต้านมยังช่วยกระตุ้นให้น้ำนมไหลดีขึ้น ลดอาการปวด คัดตึงเต้านมได้ด้วย

3. การทับหม้อเกลือ เป็นการนำเกลือสมุทรมาใส่หม้อดินขนาดเล็กๆ ตั้งไฟให้ร้อน แล้วนำมาวางบนสมุนไพร ห่อด้วยใบพลับพลึง นำมาประคบบริเวณหน้าท้อง หลัง สะโพก และขา ซึ่งความร้อนจากหม้อเกลือจะร้อนนานและลงไปสู่กล้ามเนื้อชั้นที่ลึกมากกว่าการประคบสมุนไพร จึงเหมาะสมกับการประคบบริเวณหน้าท้องที่มีความหนามากกว่าบริเวณอื่นๆ การทับหม้อเกลือจะช่วยกระชับหน้าท้อง ช่วยให้มดลูกเข้าอู่เร็ว ขับน้ำคาวปลา และช่วยคลายความตึงของกล้ามเนื้อ ช่วยลดอาการปวดได้

4. การอบสมุนไพร เป็นการใช้ประโยชน์ของไอน้ำจากการต้มสมุนไพร โดยให้มารดาหลังคลอดอยู่ในกระโจม หรือตู้อบเป็นเวลา 10-15 นาที การอบสมุนไพรจะช่วยเปิดรูขุมขน ขับเหงื่อและของเสียออกจากร่างกาย ชะล้างสิ่งสกปรกบริเวณผิวหนัง และกลิ่นของสมุนไพรช่วยช่วยระบบหายใจ ทำให้หายใจสะดวก ผ่อนคลายและสดชื่นขึ้น

5. การนั่งถ่าน เป็นการใช้ผงสมุนไพรโรยบนก้อนถ่านที่มีความร้อน แล้วครอบด้วยกะลามะพร้าวที่มีรูด้านบน ให้ควันและความร้อนลอยขึ้นจากรู แล้วให้มารดาหลังคลอดนั่งบนเก้าอี้เตี้ยๆ ที่เจาะรู ให้บริเวณแผลฝีเย็บอยู่ตรงกับรู เพื่อให้ความร้อนจากถ่าน ช่วยสมานแผลฝีเย็บ ทำให้แผลแห้งเร็ว

นอกจากวิธีการดังกล่าว คุณแม่หลังคลอดควรรักษาอุณหภูมิร่างกายอบอุ่นอยู่เสมอ ไม่รับประทานของเย็น เช่น น้ำเย็น ผลไม้ฤทธิ์เย็น จำพวกแตงกวา แตงโม ฟักเขียว รสเผ็ดซึ่งสิ่งเหล่านี้ส่งผลกระทบต่อการไหลของน้ำนม ทำให้มีน้ำนมน้อย ไม่ควรรับประทานของหมักดอง พืชผักหรืออาหารที่มีมีกลิ่นฉุน ซึ่งจะทำให้กลิ่นน้ำนมผิดปกติ ควรดื่มน้ำอุ่นหรือน้ำขิงเพื่อช่วยให้ร่างกายอบอุ่น กระตุ้นระบบไหลเวียนเลือด และช่วยในการไหลของน้ำนม

- ข้อควรรู้และข้อควรระวังในการอยู่ไฟหลังคลอด

1. การอยู่ไฟในวิธีการต่างๆ ควรอยู่ภายใต้การดูแลของผู้ที่มีความเชี่ยวชาญ เช่น แพทย์แผนไทยประยุกต์ แพทย์แผนไทย แพทย์พื้นบ้านที่มีใบประกอบโรคศิลป์ เพื่อความปลอดภัยและป้องกันการเกิดอันตรายจากการดูแลผิดวิธี

2. หากต้องการอยู่ไฟด้วยตนเอง ควรศึกษาวิธีการและขั้นตอนอย่างละเอียด และควรระวังความร้อน ไม่ให้ร้อนเกินไป ป้องกันการเกิดบาดแผล หรือพุพองจากโดนความร้อน

3. กรณีผ่าคลอด ควรทำหลังคลอดแล้ว 30 วัน และต้องตรวจหลังคลอดตามแพทย์นัด เพื่อประเมินแผล หากแผลยังไม่สนิทหรือมีการอักเสบ ไม่ควรทับหม้อเกลือหรือนวดบริเวณท้อง จะยิ่งทำให้เกิดการอักเสบและแผลหายช้ายิ่งขึ้น

4. กรณีคลอดธรรมชาติ แต่มีการทำหมันรวมด้วย ควรแจ้งให้แพทย์ทราบ และบอกประวัติที่เกี่ยวข้องอย่างละเอียด เพื่อให้ผู้ดูแลระมัดระวัง และหลีกเลี่ยงการเกิดภาวะแทรกซ้อนหรืออันตรายอื่นๆ ตามมา

5. ไม่ควรอยู่ไฟในขณะที่มีไข้ ตัวร้อน หรืออ่อนเพลียมากๆ เพราะอาจทำให้เกิดอันตรายได้

6. หากทำแล้วมีความผิดปกติเกิดขึ้น เช่น แผลมีเลือดออก ปวดมดลูกมากขึ้น มีไข้ ควรหยุดและรีบไปพบแพทย์

7. หลังจากการอบสมุนไพร ควรดื่มน้ำมาก ๆ เพื่อชดเชยน้ำที่สูญเสียไปกับเหงื่อ

การอยู่ไฟไม่ใช่เรื่องของคนโบราณ ไม่ใช่การกระทำที่เป็นอันตราย เป็นการดูแลมารดาหลังคลอดด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย ซึ่งสามารถช่วยฟื้นฟูร่างกายของหญิงหลังคลอดให้กลับสู่ภาวะปกติได้ดี ช่วยปรับการทำงานของระบบต่าง ๆ ให้สมดุล แต่ก็มีข้อควรระวังหลายประการ ดังนั้นจึงควรทำกับผู้ที่มีความรู้ความเชี่ยวชาญ เพื่อป้องกันอันตรายที่อาจเกิดจากการรู้เท่าไม่ถึงการณ์ และควรพบแพทย์เพื่อติดตามอาการตามนัดทุกครั้ง